Bazı hayatlar yıllarca sürer ama geride çok az iz bırakır. Bazıları ise henüz çocukluk çağında sona ermesine rağmen bütün dünyaya unutulmaz bir hikaye bırakır. Anne Frank, henüz 15 yaşındayken hayatını kaybeden, ancak yazdığı günlük sayesinde milyonlarca insanın tanıdığı bir kız çocuğuydu. Onun hikayesi yalnızca İkinci Dünya Savaşı'nın değil, korkunun, umudun, özgürlüğün ve hayatta kalma mücadelesinin de hikayesiydi. Anne Frank, 12 Haziran 1929'da Almanya'nın Frankfurt kentinde dünyaya geldi. Yahudi bir ailenin küçük kızıydı. Babası Otto Frank, annesi Edith ve ablası Margot ile birlikte yaşıyordu. Çocukluğunun ilk yılları sıradan geçti. Ancak 1933 yılında Adolf Hitler'in Almanya'da iktidara gelmesiyle her şey değişmeye başladı. Yahudilere yönelik baskılar giderek artıyor, insanların yalnızca kimlikleri nedeniyle dışlandığı ve haklarından mahrum bırakıldığı karanlık bir dönem başlıyordu. Frank ailesi, bu tehlikeden uzaklaşabilmek için Hollanda'nın Amsterdam şehrine taşındı. Anne burada okula başladı, yeni arkadaşlar edindi ve çocukluğunu yaşamaya çalıştı. Yazmayı, okumayı ve çevresindeki insanları gözlemlemeyi seviyordu. İleride yazar veya gazeteci olmayı hayal ediyordu. Fakat 1940 yılında Nazi Almanyası'nın Hollanda'yı işgal etmesi, ailenin yeniden korkuyla yaşamasına neden oldu.
Yahudilere yönelik yasaklar her geçen gün ağırlaşıyordu. Yahudi çocuklar belirli okullara gitmek zorunda bırakılıyor, insanların alışveriş yapabilecekleri yerler ve kamusal alanlara erişimleri kısıtlanıyordu. Yahudilerin kıyafetlerinde sarı yıldız taşımaları zorunlu hale getirildi Anne henüz çocuk yaşta özgürlüğün nasıl adım adım kaybedilebildiğine tanıklık ediyordu. 12 Haziran 1942'de Anne, 13. yaş gününde kırmızı beyaz kareli bir günlük hediye aldı. Başlangıçta sıradan bir doğum günü hediyesi gibi görünen bu defter, ilerleyen yıllarda dünyanın en önemli tarihi tanıklıklarından birine dönüşecekti. Anne, günlüğüne yaşadıklarını, korkularını, ailesiyle ilişkilerini ve hayallerini yazmaya başladı. Yazılarını, hayali bir arkadaş olarak gördüğü Kitty'ye seslenerek kaleme alıyordu. Günlüğü onun için yalnızca bir defter değil, düşüncelerini özgürce paylaşabildiği özel bir dünyaydı. Ancak Anne'nin hayatındaki en büyük değişim, doğum gününden yalnızca birkaç hafta sonra yaşandı. 5 Temmuz 1942'de ablası Margot'ya Nazi makamlarından bir çalışma kampına gitmesi için çağrı geldi. Aile, bunun büyük bir tehlike anlamına geldiğini biliyordu. Ertesi gün Amsterdam'da, Otto Frank'ın işyerinin bulunduğu binanın arka bölümünde hazırlanmış gizli bir alana saklandılar.
Burası dışarıdan bakıldığında sıradan bir iş binasıydı. Ancak içeride, daha sonra hareketli bir kitaplıkla gizlenen girişin ardında küçük odalardan oluşan bir yaşam alanı bulunuyordu. Frank ailesine zamanla dört kişi daha katıldı. Böylece sekiz insan, dış dünyadan saklanarak yaşamaya başladı. Gizli yaşam son derece zordu. Gündüzleri binada çalışan insanların dikkatini çekmemek için mümkün olduğunca sessiz olmaları gerekiyordu. Özellikle çalışma saatlerinde yüksek sesle konuşmak, koşmak veya gürültü yapmak tehlikeliydi. Dışarı çıkamıyor, pencerelerden özgürce bakamıyor ve her an yakalanma korkusuyla yaşıyorlardı. Yiyecek ve diğer ihtiyaçları, kendilerine yardım eden güvenilir kişiler tarafından gizlice getiriliyordu. Anne Frank, bütün bu yaşananları günlüğüne yazmaya devam etti. Ancak yazdıkları yalnızca savaşın korkunç yüzünü anlatmıyordu. Anne aynı zamanda büyüyen bir genç kızın duygularını, ailesiyle yaşadığı anlaşmazlıkları, yalnızlığını, ilk aşkını ve geleceğe dair hayallerini de anlatıyordu. Saklandıkları yerde yaşayan Peter van Pels'e karşı duygular beslemeye başlamıştı. Bütün korkularına rağmen gençliğin getirdiği heyecanları yaşamaya çalışıyordu.
Anne'nin günlüğünü bu kadar etkileyici yapan şeylerden biri de buydu. O, tarihin büyük olaylarını anlatan bir tarihçi değildi. Savaşın ortasında yaşamaya çalışan, zaman zaman öfkelenen, gülen, üzülen ve geleceğini merak eden sıradan bir genç kızdı. Fakat içinde bulunduğu koşullar hiç de sıradan değildi. 1944 yılında Anne, savaş sonrasında günlüklerin ve kişisel belgelerin toplanabileceğine ilişkin bir radyo yayını duydu. Bunun üzerine yazdıklarını ileride yayımlanabilecek bir kitap haline getirmeyi düşünerek yeniden düzenlemeye başladı. Artık yalnızca kendisi için değil yaşadıklarının başkaları tarafından da okunabileceği düşüncesiyle yazıyordu. Ne yazık ki saklandıkları hayat sonsuza kadar devam edemedi. 4 Ağustos 1944'te Nazi güvenlik görevlileri ve Hollandalı işbirlikçiler gizli bölmeye baskın düzenledi. Yaklaşık iki yıl boyunca saklanan sekiz kişi yakalandı. Baskının nasıl gerçekleştiği ve saklandıkları yerin bir ihbar sonucunda mı bulunduğu bugün bile kesin olarak açıklığa kavuşmuş değildir. Anne ve ailesi önce Westerbork geçiş kampına ardından Auschwitz toplama ve imha kampına gönderildi. Burada aile birbirinden ayrıldı Anne ile ablası Margot daha sonra Almanya'daki Bergen Belsen toplama kampına nakledildi.
Kamptaki koşullar son derece ağırdı. Açlık, soğuk, kalabalık ve hastalıklar binlerce insanın yaşamını tehdit ediyordu. Anne ve Margot, 1945 yılının Şubat veya Mart ayında tifüs salgını sırasında hayatlarını kaybetti. Kesin ölüm tarihleri bilinmiyor. Anne henüz 15 yaşındaydı. Bergen Belsen kampı, Nisan 1945'te İngiliz birlikleri tarafından kurtarıldı. Ancak Anne ve ablası bu günü göremedi. Gizli bölmede saklanan sekiz kişiden yalnızca Anne'nin babası Otto Frank savaştan sağ kurtuldu. Amsterdam'a döndüğünde, ailenin saklanmasına yardım eden Miep Gies'in koruduğu Anne'nin günlüklerini teslim aldı. Miep, baskından sonra geride kalan yazıları toplamış ve Anne'ye geri verebilmek umuduyla saklamıştı. Otto Frank, kızının yazdıklarını okuduğunda onun düşüncelerinin derinliğini ve yazar olma arzusunu daha iyi anladı. Anne'nin hayalini gerçekleştirmek amacıyla günlüğün yayımlanması için çalışmaya başladı 1947 yılında günlük, Hollanda'da Het Achterhuis adıyla yayımlandı. Eser daha sonra çok sayıda dile çevrildi ve dünyanın dört bir yanında milyonlarca okura ulaştı. Anne Frank'ın adı, Holokost sırasında hayatını kaybeden çocukların en çok tanınan simgelerinden biri haline geldi. Peki Anne Frank'ın saklandığı bina bugün ne durumda?
Amsterdam'daki Prinsengracht 263 numaralı bina, günümüzde Anne Frank Evi adıyla müze olarak ziyaret edilebiliyor. 1960 yılında müze olarak açılan yapı, her yıl dünyanın farklı ülkelerinden gelen ziyaretçileri ağırlıyor. İnsanlar burada Anne'nin ve diğer yedi kişinin saklandığı odaları, gizli girişin bulunduğu kitaplığı ve savaş yıllarının izlerini görebiliyor. Odaların büyük bölümü bugün boş durumda. Bu boşluk, orada yaşayan insanların kaybettikleri hayatı ve geride bıraktıkları sessizliği hatırlatıyor. Anne'nin orijinal günlüğü ve yazılarından örnekler de müzenin en önemli parçaları arasında bulunuyor. Anne Frank'ın hikayesini önemli kılan yalnızca genç yaşta hayatını kaybetmiş olması değil. Onun yaşadıkları, Nazi rejiminin Yahudilere yönelik sistematik zulmünü ve Holokost'un milyonlarca insanın hayatında yarattığı yıkımı kişisel bir hikaye üzerinden anlamamızı sağlıyor. Anne, savaşın sona erdiğini göremedi. Hayalini kurduğu yazarlık kariyerine başlayamadı. Özgürce dolaşabileceği sokaklara, yeniden gidebileceği okuluna ve büyüdüğünde yaşayabileceği hayata kavuşamadı. Fakat saklandığı küçük odada yazdığı cümleler, onun sesini gelecek nesillere taşıdı. Bugün Anne Frank'ın günlüğü yalnızca geçmişte yaşanan bir trajedinin belgesi olarak okunmuyor. Aynı zamanda ayrımcılığın nefretin ve insan haklarının yok sayılmasının nelere yol açabileceğini hatırlatan güçlü bir eser olarak kabul ediliyor.
Anne Frank'ın hayatı 15 yaşında sona erdi. Ama onun küçük bir odada, özgürlüğünden mahrum bırakılmışken yazdığı kelimeler, sınırları ve kuşakları aşarak yaşamaya devam ediyor. Belki de bu hikayenin en çarpıcı yanı şu. Anne Frank dünyayı değiştirmek için bir günlük yazmaya başlamamıştı. O yalnızca yaşadıklarını, hissettiklerini ve hayallerini anlatmak istiyordu. Fakat geride bıraktığı satırlar dünyanın unutmak istemediği bir insanlık hikayesine dönüştü.
