Aleister Crowley denildiğinde bugün akla büyü, gizli cemiyetler, ritüeller ve karanlık semboller gelebiliyor. Fakat Crowley'nin gerçek hikayesi, popüler kültürün onun etrafında oluşturduğu korkutucu imajdan çok daha karmaşıktır. 1875'te İngiltere'de doğan Crowley okültizmle ilgilenen bir yazar, şair, dağcı ve mistikti. 20. yüzyıl Batı ezoterizminin en etkili ve aynı zamanda en tartışmalı kişilerinden birine dönüştü. Kendisini alışılmış dini ve ahlaki anlayışların dışında konumlandırması, ritüel uygulamaları ve provokatif kişiliği nedeniyle yaşadığı dönemde İngiliz basınının hedeflerinden biri oldu. Fakat onu okültizm tarihinde kalıcı hale getiren asıl gelişme, 1904 yılında Mısır'da yaşadığını söylediği sıra dışı olay ve bunun sonucunda ortaya çıkan Thelema sistemi oldu.
Crowley 1904 yılında eşi Rose Kelly ile Kahire'deydi. Kendi anlatımına göre burada yaşanan bir dizi mistik olaydan sonra 8, 9 ve 10 Nisan günlerinde öğle saatlerinde bir odada oturarak kendisine söylenenleri yazmaya başladı. Crowley, duyduğu sesin Aiwass adını verdiği insanüstü bir zekaya ait olduğunu iddia ediyordu. Üç gün boyunca yazdığı metin daha sonra Liber AL vel Legis, yani The Book of the Law adıyla tanındı. Burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor: Aiwass'ın gerçekten var olduğu veya Crowley ile iletişim kurduğu tarihsel olarak doğrulanmış bir olay değildir. Doğrulanabilen şey, Crowley'nin bunu yaşadığını söylemesi ve ortaya çıkan metnin daha sonra kurduğu düşünce sisteminin merkezine yerleşmesidir.
Ortaya çıkan metin yalnızca üç bölümden oluşuyordu. Crowley bu bölümleri eski Mısır sembolizmiyle ilişkilendirdi ve Nuit, Hadit ve Ra-Hoor-Khuit isimlerini kullandı. Kitabın merkezindeki düşünce ise sonradan Crowley ile neredeyse özdeşleşen Do what thou wilt, yani kabaca İradeni gerçekleştir anlayışıydı. Bu ifade zaman zaman insanın aklına gelen her şeyi yapması gerektiği şeklinde yorumlansa da Thelema geleneğinin kendi açıklaması bundan farklıdır. Buradaki irade, geçici isteklerden ziyade kişinin True Will adı verilen gerçek veya temel iradesini keşfetmesi ve yaşamını bunun doğrultusunda şekillendirmesi fikrine dayanır. Thelema sözcüğünün kendisi de Yunancada irade anlamıyla ilişkilidir.
İşte Crowley'nin Thelema adını verdiği sistem buradan gelişti. Thelema yalnızca büyü ritüellerinden oluşmuyordu. İçinde Batı ezoterizmi, mistisizm, meditasyon, astroloji, Kabala ve törensel büyü gibi çok farklı geleneklerden etkiler bulunuyordu. Crowley ayrıca sıradan sahne sihirbazlığından ayırmak amacıyla büyü için İngilizcede eski bir yazım biçimi olan Magick kelimesini kullanmayı tercih etti. Onun anlayışında büyü yalnızca doğaüstü olaylar gerçekleştirme iddiası değil, kişinin iradesi doğrultusunda kendisini ve dünyayla ilişkisini değiştirmesine yönelik geniş bir uygulamalar bütünüydü.
Crowley'nin hikayesi aslında Thelema'dan önce başlamıştı. 1898'de Hermetic Order of the Golden Dawn adı verilen etkili ezoterik topluluğa katılmıştı. Golden Dawn, 19. yüzyıl sonu İngiltere'sinde törensel büyü, Kabala, simya, astroloji ve çeşitli ezoterik gelenekleri bir araya getiren önemli yapılardan biriydi. Crowley burada Batı törensel büyüsünün birçok yöntemini öğrendi ancak örgüt içindeki çatışmalar sonucunda ilişkisi uzun sürmedi. Daha sonra George Cecil Jones ile birlikte yaklaşık 1907'de A∴A∴ adlı kendi ezoterik yapılanmasını oluşturdu.
Crowley'nin hayatındaki bir başka önemli yapı Ordo Templi Orientis, yani O.T.O. oldu. Burada sık yapılan bir yanlış vardır: O.T.O.'yu Crowley kurmadı. Örgüt Crowley'den bağımsız biçimde Almanya'da ortaya çıkmıştı. Crowley 1912'de örgütün Britanya bölümünün yönetimini üstlendi ve daha sonra uluslararası liderliğine kadar yükseldi. Zaman içerisinde O.T.O.'nun öğretilerini Thelema doğrultusunda önemli ölçüde etkiledi. The Book of the Law da örgütün temel metinlerinden biri haline geldi. O.T.O. günümüzde de faaliyet gösteren Thelemik yapılardan biridir.
Crowley'nin şöhretini büyüten şey yalnızca yazdıkları değildi. Kendi hayatını da geleneksel toplum kurallarına karşı bir meydan okuma gibi yaşıyordu. Dönemin dini ve cinsel normlarına karşı çıkıyor, uyuşturucu deneyimlerinden açıkça söz ediyor ve toplumun son derece rahatsız edici bulduğu sembolleri bilinçli biçimde kullanıyordu. Kendisine Büyük Canavar 666 anlamına gelen unvanlar vermesi de hakkında şeytana tapan gizemli bir tarikat lideri görüntüsünün oluşmasını kolaylaştırdı. Ancak Crowley'nin sembolizmi doğrudan geleneksel Satanizm ile eşitlemek yanıltıcıdır. Kullandığı Canavar 666 figürü Hristiyan sembolizmine yönelik bilinçli bir tersine çevirme ve kendi ezoterik kimliğinin parçasıydı.
1920'lerde hikaye daha da sıra dışı hale geldi. Crowley Sicilya'nın Cefalù kentinde Abbey of Thelema adını verdiği bir topluluk kurdu. Burada takipçileriyle birlikte Thelemik düşünceyi günlük hayata uygulamaya çalışıyordu. Topluluğun yaşam biçimi, ritüelleri ve Crowley'nin ünü İngiliz basınının ilgisini çekti. Bir takipçisinin ölümü sonrasında çıkan sansasyonel haberler Crowley hakkındaki kamuoyu tepkisini daha da büyüttü ve 1923'te İtalya'dan sınır dışı edildi. İngiliz basını onu zamanla dünyanın en kötü adamı gibi aşırı ifadelerle tanımlamaya başladı. Crowley'nin bugün hâlâ ürkütücü bir figür olarak hatırlanmasında dönemin sansasyonel gazeteciliğinin da önemli payı vardır.
Onun etrafında zamanla gerçeklerle efsaneler birbirine karıştı. Crowley'nin şeytana tapan gizli bir örgütün lideri olduğu, doğaüstü güçlere sahip bulunduğu veya gerçekleştirdiği ritüellerle açıklanamayan olaylara neden olduğu gibi çok sayıda hikaye yayıldı. Bunların önemli bir bölümü doğrulanabilir tarihsel gerçeklerden ziyade Crowley'nin kendi mitolojisi, muhaliflerinin suçlamaları ve sonraki popüler kültür anlatılarının birleşiminden oluşur. Crowley'nin kendisi de bu gizemli imajı dağıtmaya pek çalışmadı. Tam tersine provokasyonu kişiliğinin ve kamuya sunduğu kimliğinin bir parçası haline getirdi.
Belki de onu bu kadar ilginç yapan nokta tam olarak burada ortaya çıkıyor. Crowley bir taraftan mistik deneyimler yaşadığını ve insanüstü bir varlıktan mesaj aldığını iddia eden bir okültistti. Diğer taraftan son derece üretken bir yazardı ve farklı dini, felsefi ve ezoterik gelenekleri okuyup kendi sistemi içinde yeniden yorumladı. Bu nedenle Crowley hakkında konuşurken tarihsel olarak belgelenmiş olaylarla onun doğaüstü iddialarını birbirinden ayırmak gerekir. Aiwass'ın ona bir kitap dikte ettiği Crowley'nin inancı ve iddiasıdır. Fakat 1904'te Kahire'de yazdığı metnin sonraki Batı ezoterizmi üzerinde etkili olması tarihsel olarak incelenebilen bir olgudur.
Crowley 1947 yılında İngiltere'de öldü ancak oluşturduğu kültürel figür ortadan kaybolmadı. Thelema çeşitli topluluklar tarafından yaşamaya devam etti, eserleri yeniden basıldı ve Crowley'nin görüntüsü müzikten edebiyata kadar popüler kültürün farklı alanlarında tekrar tekrar ortaya çıktı. Bir asırdan uzun süre sonra bile insanların onun hakkında tartışmasının nedeni belki de yalnızca okültizm değildir. Crowley, insanın kendi iradesini keşfetmesi gerektiğini savunurken bunu toplumun sınırlarını zorlayan, kimi zaman kasıtlı olarak rahatsız eden ve kendi hayatını bile bir tür ezoterik performansa dönüştüren bir kişilik üzerinden yaptı.
Aleister Crowley'nin ardında bıraktığı en büyük gizem de bu olabilir. 1904'te Kahire'deki odada gerçekten ne yaşandığını bugün bilmek mümkün değildir. Crowley bunun Aiwass adlı insanüstü bir zekayla iletişim olduğuna inanıyordu. Başka açıklamalar bunun mistik deneyim, bilinçaltı, edebi yaratıcılık veya Crowley'nin kendi düşünce dünyasının ürünü olabileceğini öne çıkarır. Fakat sonuç değişmez: Üç günde yazılan kısa bir metin, 20. yüzyılın en tanınmış okült sistemlerinden birinin merkezine yerleşti ve Aleister Crowley'yi ölümünden onlarca yıl sonra bile okültizm denildiğinde ilk hatırlanan isimlerden biri haline getirdi.
#AleisterCrowley #Thelema #Okültizm #Ezoterizm
