Troya'yı Yenip Evine Döndüğünde Öldürülen Kral
Antik Yunan anlatılarında bazı krallar kazandıkları savaşlarla, bazıları kurdukları şehirlerle, bazıları ise trajik sonlarıyla hatırlanır Agamemnon ise bütün bunların birkaçını aynı hikayede taşıyan, Troya'ya karşı sefere çıkan Yunan ordularının en güçlü liderlerinden biri olarak anlatılan ve on yıl süren savaşın ardından zaferle ülkesine döndüğü halde kendi sarayında öldürülen en trajik figürlerden biridir Agamemnon'un hikayesini anlamak için önce ailesine bakmak gerekir, çünkü onun başına gelen felaketler Yunan mitolojisinde yalnızca kişisel hataların sonucu olarak değil, Atreus Hanedanı'nın nesiller boyunca devam eden korkunç geçmişinin bir parçası olarak anlatılır Babası Atreus ile amcası Thyestes arasındaki iktidar ve intikam mücadelesi, cinayetlerin ve korkunç aile hesaplaşmalarının yaşandığı karanlık bir geçmiş yaratmış, Agamemnon ile kardeşi Menelaos ise bu lanetli hanedanın sonraki kuşağı olmuştu.
Agamemnon zamanla Mykenai'nin güçlü kralı olurken kardeşi Menelaos Sparta tahtına çıktı ve dünyanın en güzel kadını olarak anlatılan Helena ile evlendi. Fakat Troya prensi Paris'in Helena'yı Troya'ya götürmesi, Yunan mitolojisinin en büyük savaşının fitilini ateşledi bunun üzerine Menelaos kardeşinden yardım istedi ve Agamemnon farklı Yunan hükümdarlarını ve savaşçılarını bir araya getirerek Troya'ya yapılacak büyük seferin başkomutanı haline geldi. Ancak ordu daha Troya'ya ulaşamadan korkunç bir sorun ortaya çıktı. Yunan donanması Aulis'te toplanmıştı fakat gemilerin hareket edebilmesi için gereken rüzgar bir türlü gelmiyordu. Mitolojik anlatının en bilinen versiyonlarından birine göre Agamemnon, tanrıça Artemis'i öfkelendirmişti ve kahin Kalkhas, rüzgarların yeniden esmesi için kralın kızı İphigenia'nın kurban edilmesi gerektiğini söyledi.
Agamemnon böylece hayatının en korkunç seçimiyle karşı karşıya kaldı. Ya seferden vazgeçecek ya da kendi kızını kurban edecekti Anlatının bazı versiyonlarında İphigenia gerçekten kurban edilirken, başka bir gelenekte Artemis son anda genç kızı kurtararak yerine bir geyik bırakır ancak hangi anlatı kabul edilirse edilsin, bu olay Agamemnon'un ailesinde geri dönüşü olmayan bir kırılma yaratır ve eşi Klytaimnestra'nın kocasına karşı duyduğu öfkenin temel nedenlerinden biri haline gelir. Sonunda rüzgar çıkar, Yunan gemileri denize açılır ve Troya önlerine ulaşır. Böylece yaklaşık on yıl sürdüğü anlatılan Troya Savaşı başlar. Agamemnon savaş boyunca Yunan ordularının başındaki en güçlü hükümdar olsa da Homeros'un İlyada destanında kusursuz bir kahraman olarak gösterilmez. Gururlu otoriter ve zaman zaman kendi çıkarlarını ordunun önüne koyan bir liderdir hatta destanın başlangıcındaki en büyük krizlerden biri Agamemnon ile savaşın en büyük savaşçısı Akhilleus arasında yaşanan anlaşmazlıktır.
Agamemnon, Akhilleus'un savaş ganimeti olarak aldığı Briseis'i elinden alınca Akhilleus büyük bir öfkeyle savaştan çekilir ve Yunan ordusu en güçlü savaşçısından mahrum kalır. Bu olay yalnızca iki insan arasındaki kişisel tartışma değildir Yunan dünyasında onur statü ve savaş ganimetinin ne kadar önemli olduğunu gösteren büyük bir çatışmadır. Savaş ilerledikçe Hektor ölür, Akhilleus hayatını kaybeder ve sonunda Troya'nın kaderini değiştiren ünlü plan uygulanır. Yunanlar kıyıda dev bir tahta at bırakıp geri çekilmiş gibi davranır, Troyalılar ise bunun bir armağan olduğunu düşünerek atı şehrin içine alır. Gece olduğunda atın içine saklanan Yunan savaşçıları dışarı çıkar, şehrin kapıları açılır ve Troya düşer. On yıl süren savaş sona ermiştir. Agamemnon artık büyük bir zafer kazanmış kral olarak ülkesine dönebilirdi, fakat onu bekleyen asıl trajedi savaş meydanında değil, kendi evindeydi.
Agamemnon Troya'dan dönerken yanında Kassandra'yı, yani Troya kralı Priamos'un kehanet yeteneğine sahip fakat söylediği gerçeklere kimsenin inanmadığı lanetli kızını da getirir. Kassandra başlarına gelecek felaketi önceden görür, fakat laneti nedeniyle yine kimse ona inanmaz. Bu sırada Klytaimnestra yıllardır kocasının dönüşünü beklemektedir, fakat artık eski hayatındaki kadın değildir Kızının başına gelenleri unutmamış Agamemnon'a karşı büyük bir nefret biriktirmiş ve bu süreçte Agamemnon'un kuzeni Aigisthos ile ilişki kurmuştur. Aigisthos'un da Atreus Hanedanı'yla eski bir hesabı vardır böylece kişisel intikam ile nesiller öncesinden gelen aile düşmanlığı aynı sarayın içinde birleşir. Agamemnon Mykenai'ye ulaştığında ilk bakışta görkemli bir karşılama ile karşılaşır.
Aiskhylos'un Agamemnon tragedyasında Klytaimnestra kocasını saraya davet eder ve önüne değerli kumaşlar serdirir fakat bu görkemli karşılama aslında yaklaşan ölümün perdesidir. Cinayetin ayrıntıları antik kaynaklara göre değişir. Homeros geleneğinde Agamemnon'un öldürülmesinde Aigisthos merkezi bir rol oynarken, daha sonraki tragedyalarda özellikle Klytaimnestra cinayetin merkezine yerleşir. Aiskhylos'un anlatısında Agamemnon sarayın içinde savunmasız hale getirildikten sonra Klytaimnestra tarafından öldürülür, ardından Kassandra da aynı kaderi paylaşır. Böylece Troya'nın surlarını aşan, büyük ordulara hükmeden ve on yıl süren savaştan sağ çıkan kral, kendi evinde hayatını kaybeder. Fakat Agamemnon'un ölümü hikayeyi bitirmez.
Çünkü geride çocukları Orestes ve Elektra vardır. Yıllar sonra Orestes babasının intikamını almak için geri döner ve kız kardeşi Elektra'nın da desteğiyle Aigisthos'u ve kendi annesi Klytaimnestra'yı öldürür. Böylece bir cinayetin intikamı başka bir cinayeti doğurur ve Atreus Hanedanı'nın laneti yeni bir kuşağa taşınır. Agamemnon'un hikayesini binlerce yıl sonra bile etkileyici yapan şey tam olarak budur. Bu anlatıda kimse bütünüyle masum değildir. Agamemnon kızını feda etmeye razı olan bir baba, Klytaimnestra kızının intikamını alan fakat kocasını öldüren bir anne, Orestes ise babasının intikamını almak için kendi annesini öldüren bir oğuldur. Her karakter kendince haklı bir gerekçeyle hareket eder, fakat her intikam yeni bir intikam yaratır. Bu nedenle Agamemnon'un öyküsü yalnızca Troya Savaşı'nın ardından yaşanan bir saray cinayeti değildir güç, gurur, aile ihanet ve intikamın birbirini nasıl beslediğini anlatan, Antik Yunan dünyasının en karanlık trajedilerinden biridir. Troya'yı yenmişti. On yıl süren savaştan sağ çıkmıştı. Binlerce askerin başında ülkesine dönmüştü. Fakat Agamemnon'un yenemediği düşman, Troya'nın surlarının arkasında değil, kendi sarayında onu bekliyordu.
