İnsan bazen söyleyecek sözü kalmadığı için değil, söylediklerinin hiçbir şeyi değiştirmediğini gördüğü için susar. Çünkü insanı en çok yoran şey anlaşılmamak kadar, anlaşılmak için sürekli kendisini açıklamak zorunda bırakılmasıdır. İnsan ilişkilerinde bazı yorgunluklar vardır ki ne fiziksel bir çabayla ne de yoğun geçen bir günün ardından hissedilen bitkinlikle açıklanabilir. Bu yorgunluk, insanın kendisini anlatmaya çalışırken yaşadığı, çoğu zaman kimsenin fark etmediği, ancak zaman içerisinde düşüncelerine, davranışlarına ve insanlarla kurduğu bağlara kadar uzanan derin bir tükenmişliktir. Başlangıçta her yanlış anlaşılmayı düzeltmeye çalışan, niyetini açıklayan, neden öyle davrandığını anlatan ve karşısındaki insanın kendisini doğru tanımasını önemseyen biri, zamanla aynı konuşmaları tekrar etmekten, aynı sorulara cevap vermekten ve aynı duyguları yeniden ifade etmekten yorulabilir. Bir zamanlar kendisini yanlış tanıyan birine uzun uzun açıklamalar yapan insan, artık yalnızca kısa bir cümle kurup konuşmayı bitirebilir. Eskiden hakkında söylenen yanlış bir düşünceyi düzeltmek için çabalarken, bugün karşısındaki insanın ne düşündüğünü öğrenmeye bile ihtiyaç duymayabilir. Dışarıdan bakıldığında bu değişim ilgisizlik, soğukluk, kibir veya umursamazlık olarak yorumlanabilir. Oysa bazen yaşanan şey, insanın başkalarının zihnindeki yerini sürekli düzeltmeye çalışmaktan vazgeçmesidir.
Çünkü insan bir noktadan sonra şu soruyla karşılaşır. Beni anlamak istemeyen birine kendimi daha kaç farklı şekilde anlatabilirim? Bu sorunun cevabı her zaman kelimelerde bulunmaz. Bazen cevap, artık yapılmayan açıklamalarda, gönderilmeyen mesajlarda, yarım bırakılan konuşmalarda ve insanın kendisini savunmak yerine sessiz kalmayı tercih etmesinde saklıdır. Kendini Anlatma İhtiyacı Nereden Gelir? İnsan sosyal bir varlıktır ve başkaları tarafından anlaşılmak, kabul görmek, düşüncelerinin önemsendiğini hissetmek kurduğu ilişkiler içerisinde kendisine güvenli bir yer bulmak ister. Bu nedenle yanlış anlaşılmak yalnızca bir iletişim sorunu değildir özellikle değer verilen bir insan tarafından sürekli yanlış yorumlanmak, kişinin ilişkideki güven ve yakınlık duygusunu da etkileyebilir. Bir insan sevdiği birine neden kırıldığını anlatırken aslında yalnızca yaşanan olayı açıklamaz. Aynı zamanda duygusunun görülmesini davranışının arkasındaki nedenin anlaşılmasını ve kendisi için önemli olan bir konunun karşısındaki insan tarafından da ciddiye alınmasını bekler. Örneğin bir kişi, yakınındaki insanın kendisine karşı ilgisiz davrandığını düşündüğünde bunu dile getirebilir. İlk konuşmada duygularını açıklar, ikinci konuşmada yaşadığı olaylardan örnekler verir, üçüncü konuşmada yanlış anlaşılmamak için kelimelerini daha dikkatli seçer. Fakat her defasında söyledikleri küçümseniyor, konu değiştiriliyor veya kendisi gereksiz hassasiyet göstermekle suçlanıyorsa, zaman içerisinde konuşmanın bir sonuç doğuracağına dair inancı zayıflayabilir.
Burada asıl sorun, iki insanın her konuda aynı düşünmemesi değildir. Sağlıklı ilişkilerde anlaşmazlıklar yaşanabilir ve insanlar birbirlerinin düşüncelerine katılmadan da birbirlerini anlayabilirler. Asıl yıpratıcı olan, kişinin duygularını ifade ettiğinde sürekli savunmaya geçmek zorunda kalması ve konuşmanın karşılıklı anlamaya değil, kimin haklı olduğunun kanıtlanmasına dönüşmesidir Çünkü anlaşılmak, her zaman haklı bulunmak demek değildir. Bazen insan yalnızca karşısındaki kişinin kendisine, yaşadıklarının onun açısından neden önemli olduğunu anlamaya çalışarak yaklaşmasını ister. Sürekli Açıklama Yapmak Neden İnsanı Yorar? Bir insanın aynı konuda defalarca açıklama yapmak zorunda kalması zaman içerisinde yalnızca konuşma isteğini değil, ilişkinin değişebileceğine dair beklentisini de etkileyebilir. Çünkü açıklama yapmak zihinsel ve duygusal bir çaba gerektirir. İnsan ne hissettiğini anlamaya, bunu doğru kelimelerle ifade etmeye, yanlış anlaşılabilecek noktaları önceden düşünmeye ve karşısındaki kişinin tepkisini hesaba katmaya çalışır. Üstelik bazı ilişkilerde konuşma, doğal bir paylaşım olmaktan çıkarak kişinin sürekli kendisini savunduğu bir sürece dönüşebilir. İnsan neden geç cevap verdiğini, neden yalnız kalmak istediğini, neden kırıldığını, neden bir davete katılmadığını, neden eskisi kadar konuşmadığını ve hatta neden üzgün olduğunu bile açıklamak zorunda hissedebilir. Böyle bir ilişkide kişi kendi davranışlarını yaşamak yerine sürekli onları gerekçelendirmeye başlar. Söylediği her cümlenin yanlış anlaşılabileceğini düşünür konuşmadan önce karşısındaki insanın nasıl tepki vereceğini hesaplar ve bazen en sıradan davranışlarının bile yeni bir tartışmaya dönüşmesinden endişe eder.
Zamanla insanı yoran şey, yalnızca açıklama yapmak değildir. Açıklamanın ardından yeniden sorgulanmak, söylediklerinin farklı anlamlara çekilmesi ve her konuşmanın sonunda başlangıçtaki noktaya geri dönmek, kişinin iletişim kurma isteğini azaltabilir. Bir süre sonra insan kendisini anlatmanın sağlayacağı rahatlama ile yaşayabileceği yeni bir tartışmanın yükünü karşılaştırmaya başlar. Eğer geçmiş deneyimleri ona konuşmanın çoğunlukla daha fazla yorgunluk getirdiğini düşündürüyorsa, sessizlik daha kolay bir seçenek haline gelebilir. Ancak bu sessizlik her zaman huzur anlamına gelmez. Bazen yalnızca yeni bir çatışmadan kaçınma çabasıdır. İnsan Bir Günde Susmaz, Yavaş Yavaş Vazgeçer İnsanların bir anda değiştiği düşünülür. Oysa birçok duygusal değişim, fark edilmeyen küçük kırılmaların zaman içerisinde birikmesiyle ortaya çıkar. Bir insanın artık konuşmak istememesi de çoğu zaman tek bir olayın sonucu değildir. İlk başta kırıldığını söyler. Sonra neden kırıldığını açıklar. Ardından karşısındaki insanın kendisini anlaması için daha fazla örnek verir. Bir süre sonra aynı konuyu yeniden açar, çünkü önceki konuşmalarda çözülemeyen meselenin hala devam ettiğini hisseder. Fakat her konuşma benzer bir sonuçla bitiyorsa, kişinin içinde farklı bir düşünce gelişebilir. Söylediklerim duyuluyor olabilir ama gerçekten önemseniyor mu? Bu noktada insanın davranışları değişmeye başlar. Eskiden uzun mesajlar yazarken artık birkaç kelimeyle cevap verir. Önceden yanlış anlaşılmamak için çabalarken, şimdi yanlış anlaşılmayı düzeltmek istemeyebilir. Bir zamanlar konuşarak çözmeye çalıştığı sorunları artık kendi içinde değerlendirmeye başlar.
Dışarıdan bakan biri bu değişimi aniden gerçekleşmiş sanabilir. Hatta karşısındaki insan, onun neden eskisi kadar ilgili olmadığını neden her şeyi anlatmadığını veya neden duygularını paylaşmadığını sorgulayabilir. Oysa bazen sessizlik, uzun süre devam eden ama sonuç vermeyen konuşmaların ardından ortaya çıkar. İnsanın susmaya başladığı gün, mutlaka söyleyeceklerinin bittiği gün değildir. Bazen söylediklerinin karşılık bulacağına dair umudunun azaldığı gündür. Yanlış Anlaşılmak mı, Anlaşılmak İstenmemek mi? İnsan ilişkilerinde yanlış anlaşılmalar kaçınılmazdır. Herkesin geçmişi, düşünce biçimi, duygusal deneyimleri ve olayları yorumlama şekli farklıdır. Aynı cümle iki insanda farklı duygular uyandırabilir ve aynı davranış farklı anlamlarla değerlendirilebilir. Bu nedenle her yanlış anlaşılmayı kötü niyetle açıklamak doğru değildir. Bazen insanlar gerçekten birbirlerinin ne demek istediğini kavrayamaz, bazen duygularını ifade etmekte zorlanır, bazen de konuşmanın gerçekleştiği koşullar sağlıklı iletişimi engeller. Ancak yanlış anlaşılma ile anlamaya yönelik çabanın sürekli eksik kalması arasında önemli bir fark vardır. Bir insan karşısındakini anlamadığında soru sorabilir açıklama isteyebilir, kendi yorumunu yeniden değerlendirebilir ve gerektiğinde hatalı düşündüğünü kabul edebilir. Buna karşılık bir kişinin duyguları sürekli geçersiz sayılıyor, söyledikleri dinlenmeden yargılanıyor veya her açıklaması yeni bir suçlamanın başlangıcı haline geliyorsa, ilişkide daha derin bir iletişim sorunu yaşanıyor olabilir.
Örneğin bir insan, kendisini inciten bir davranışı anlattığında karşısındaki kişinin yalnızca kendi niyetini savunması, yaşanan etkinin konuşulmasını zorlaştırabilir. Çünkü bir davranışın kötü niyetle yapılmamış olması, karşı tarafta herhangi bir kırgınlık yaratmadığı anlamına gelmez. Sağlıklı bir konuşmada hem davranışı gerçekleştiren kişinin niyeti hem de o davranıştan etkilenen kişinin duyguları değerlendirilebilir. İnsanın açıklama yapmaktan yorulmasının önemli nedenlerinden biri de tam olarak budur. Kendi yaşadığını anlatmaya çalışırken sürekli karşısındaki insanın savunmasını dinlemek zorunda kalması ve kendi duygularına konuşma içerisinde yeterince yer bulamaması. Her Şeyi Açıklamak Zorunda Hissetmek Bazı insanlar, ilişkilerinde yanlış anlaşılmaya karşı oldukça hassas hale gelebilir. Bunun arkasında geçmişte yaşanan eleştiriler, sık sık suçlanma deneyimleri, kabul görme ihtiyacı veya çatışmadan kaçınma eğilimi bulunabilir. Böyle kişiler çoğu zaman yalnızca ne yaptıklarını değil, neden yaptıklarını da ayrıntılı biçimde anlatma ihtiyacı hissederler. Bir davete katılamadıklarında uzun açıklamalar yapar, bir mesaja geç cevap verdiklerinde özür diler, yalnız kalmak istediklerinde karşısındaki kişinin bunu kişisel algılamaması için gerekçeler sıralarlar. Başlangıçta bu davranış, düşünceli ve özenli bir iletişim biçimi gibi görünebilir. Ancak kişi zaman içerisinde kendi ihtiyaçlarını ifade etmek için bile izin alması gerekiyormuş gibi hissediyorsa, açıklama yapma alışkanlığı duygusal bir baskıya dönüşebilir. Oysa bir insanın her davranışının ayrıntılı bir savunmaya ihtiyacı yoktur.
Yalnız kalmak istemek, her zaman birinden uzaklaşmak anlamına gelmez. Bir konuşmayı o anda sürdürmek istememek, karşısındaki insanı önemsememek değildir. Bir teklifi reddetmek, mutlaka sevgisizlik veya saygısızlık göstergesi olarak değerlendirilmemelidir İnsanlar birbirlerine karşı sorumluluk taşıyabilirler, ancak bu sorumluluk, kişisel sınırların tamamen ortadan kalkması anlamına gelmez Burada önemli olan, açıklama yapmayı tamamen bırakmak değil, açıklama ile sürekli kendini savunmak zorunda hissetmek arasındaki farkı görebilmektir. İnsan Neden Bir Süre Sonra Kendini Savunmayı Bırakır? Kendisini sürekli savunmak zorunda hisseden insan, zaman içerisinde başkalarının düşüncelerini kontrol edemeyeceğini fark edebilir. Ne kadar ayrıntılı konuşursa konuşsun, karşısındaki kişinin olayları kendi deneyimleri, beklentileri ve önyargıları üzerinden değerlendirebileceğini anlamaya başlar. Bu farkındalık bazen kişiye önemli bir rahatlama sağlar. Çünkü insan, başkalarının kendisi hakkında oluşturduğu her düşünceyi değiştirmekle sorumlu olmadığını kabul ettiğinde, enerjisini sürekli dışarıdan onay almaya harcamak yerine kendi davranışlarını değerlendirmeye yöneltebilir. Elbette bu durum, kişinin hiçbir eleştiriyi dikkate almaması veya kendi hatalarını görmezden gelmesi gerektiği anlamına gelmez. İnsan bazen gerçekten yanlış davranabilir, kırıcı konuşabilir veya farkında olmadan başkasını incitebilir. Böyle durumlarda açıklama yapmak, özür dilemek ve sorumluluk almak sağlıklı ilişkilerin önemli parçalarıdır. Ancak sorumluluk almak ile sürekli suçlu konumuna yerleştirilmek aynı şey değildir. Bir insan hatasını kabul ettiği halde aynı olay üzerinden tekrar tekrar yargılanıyorsa, kendisini açıklamak için gösterdiği çabanın artık bir çözüm üretmediğini düşünebilir.
İşte bu noktada kişi, karşısındaki insanı ikna etmeye çalışmak yerine kendi sınırlarını belirlemeyi seçebilir. Çünkü bazen insanın olgunlaşması, her tartışmayı kazanmayı öğrenmesiyle değil, hangi tartışmanın artık kendisine iyi gelmediğini fark etmesiyle başlar Sessizlik Her Zaman Güçlü Olmak Değildir Günümüzde sessizlik çoğu zaman güçlü bir duruş, duygusal olgunluk veya insanın kendisine verdiği değerin göstergesi olarak anlatılır. Oysa psikolojik açıdan bakıldığında susmanın tek bir anlamı yoktur. Bazen sessizlik gerçekten bilinçli bir tercihtir. İnsan, gereksiz bir tartışmaya girmemeyi, kendisini sürekli savunmamayı veya karşısındaki kişinin değişmeye hazır olmadığı bir konuda ısrar etmemeyi seçebilir. Ancak bazen sessizlik, kişinin kırılmaktan korktuğu, konuşmanın sonuçlarından çekindiği veya duygularını ifade ettiğinde olumsuz bir tepkiyle karşılaşacağını düşündüğü için geliştirdiği bir korunma davranışı olabilir. Bu iki durum dışarıdan birbirine benzese de kişinin iç dünyasında farklı etkiler yaratabilir. Bilinçli olarak belirlenen bir sınır, insana rahatlama ve kontrol duygusu sağlayabilirken, korku nedeniyle bastırılan duygular zaman içerisinde yalnızlık, kırgınlık ve ilişkiden uzaklaşma hissini artırabilir. Dolayısıyla önemli olan yalnızca insanın konuşup konuşmadığı değildir. Neden sustuğu sustuğunda ne hissettiği ve bu sessizliğin hayatına nasıl yansıdığı da önemlidir. Kişi konuşmadığında kendisini daha huzurlu ve güvende hissediyorsa, bu tercih bazı durumlarda sağlıklı bir sınırın parçası olabilir. Ancak söylemek istediği pek çok şey olduğu halde bunları dile getiremiyor, içinde sürekli bir gerilim taşıyor ve anlaşılma ihtiyacını tamamen bastırıyorsa, yaşadığı durum üzerinde düşünmesi gerekebilir.
Çünkü gerçek huzur, yalnızca tartışmaların bitmesi değildir. İnsanın kendisini ifade edebileceği güvenli ilişkiler kurabilmesidir. En Çok Değer Verdiğimiz İnsanlara Açıklama Yapmaktan Yoruluruz İlginç olan şudur ki insan çoğu zaman kendisini hiç tanımayan kişilere açıklama yapmaktan daha kolay vazgeçebilir. Çünkü yabancı birinin düşüncesi, hayatında önemli bir yere sahip olan birinin düşüncesi kadar etkili olmayabilir. Ancak sevdiğimiz, güvendiğimiz veya hayatımızda önemli bir yere koyduğumuz insanlar tarafından yanlış anlaşılmak daha derin bir hayal kırıklığı yaratabilir. Bir insan yakınındaki kişiye kendisini anlatırken yalnızca doğru anlaşılmak istemez Aynı zamanda aralarındaki bağın, birbirlerini tanımalarına ve anlamalarına yardımcı olmasını bekler. Uzun yıllardır hayatında olan birinin niyetini sürekli yanlış yorumlaması, onun duygularını dikkate almaması veya her anlaşmazlıkta en olumsuz ihtimali düşünmesi, kişide ilişkide yeterince tanınmadığı hissini oluşturabilir. Böyle durumlarda insanın zihninden şu düşünce geçebilir. Beni bu kadar zamandır tanıyan biri hala neden kendimi tekrar tekrar anlatmamı bekliyor? Elbette uzun süre birbirini tanımak, insanların birbirlerinin bütün düşüncelerini kendiliğinden anlamasını sağlamaz. En yakın ilişkilerde bile açık iletişime ihtiyaç vardır. Ancak taraflardan birinin sürekli açıklama yaptığı, diğerinin ise anlamak için yeterli çabayı göstermediği hissi, zaman içerisinde ilişkinin dengesini bozabilir.
Bu nedenle insanın açıklama yapmaktan yorulması bazen yalnızca iletişim yorgunluğu değildir. Aynı zamanda beklediği yakınlığı bulamamanın yarattığı hayal kırıklığıdır. Sürekli Kendini Açıklamak, İnsanın Kendinden Şüphe Etmesine Neden Olabilir Bir insanın duyguları sürekli sorgulandığında veya yaşadıkları tekrar tekrar küçümsendiğinde, zaman içerisinde kendi değerlendirmelerine olan güveni de etkilenebilir. Örneğin kişi bir davranıştan incindiğini söylediğinde sürekli abarttığı, gereksiz alınganlık gösterdiği veya olayları yanlış yorumladığı söyleniyorsa, bir süre sonra gerçekten haklı bir kırgınlık yaşayıp yaşamadığını sorgulamaya başlayabilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, her fikir ayrılığının psikolojik manipülasyon anlamına gelmediğidir. İnsanlar birbirlerinin davranışlarını farklı değerlendirebilir ve bazen gerçekten yanlış çıkarımlarda bulunabilirler. Ancak kişinin yaşadığı duyguların sistematik biçimde geçersiz sayılması, kendi algısına duyduğu güveni zayıflatabilecek bir ilişki örüntüsüne dönüşebilir. Böyle bir ortamda insan yalnızca karşısındaki kişiye açıklama yapmaz. Zaman içerisinde kendi kendisine de sürekli açıklama yapmaya başlar. Acaba yanlış mı düşündüm? Belki gerçekten gereğinden fazla tepki verdim. Belki de kendimi doğru ifade edemedim. Bu soruların zaman zaman sorulması sağlıklı bir öz değerlendirme olabilir. Fakat kişi her anlaşmazlıkta otomatik olarak kendisini suçluyor ve kendi duygularının geçerliliğini sürekli başkasının onayına bağlıyorsa, bu durum duygusal açıdan yorucu hale gelebilir.
İnsanın kendisine güvenmesi, her zaman haklı olduğunu düşünmesi değildir. Kendi duygularını ciddiye alırken başkalarının bakış açısını da değerlendirebilmesidir. Bir İlişkide Açıklamalar Bittiğinde Ne Olur? İlişkilerde konuşmaların azalması bazen huzurun arttığı şeklinde yorumlanabilir. Tartışmalar azalmış, itirazlar bitmiş ve eskiden sorun edilen davranışlar artık gündeme gelmiyor olabilir. Ancak her sessizlik, sorunların çözüldüğünü göstermez. Bazen bir insan artık aynı konuları konuşmaktan vazgeçtiği için tartışmalar sona erer Daha önce kendisini rahatsız eden davranışlara tepki göstermemeye başlar, beklentilerini azaltır ve ilişkinin değiştiremeyeceğini düşündüğü yönlerini kabullenmeye çalışır. Dışarıdan bakıldığında bu durum daha sakin bir ilişki görüntüsü oluşturabilir. Fakat kişinin iç dünyasında duygusal bir uzaklaşma yaşanıyor olabilir. Bir zamanlar karşısındaki kişinin davranışlarını önemseyen insan, artık aynı davranışlara karşı kayıtsız kalabilir. Önceden birlikte çözüm aradığı sorunları kendi başına değerlendirmeye başlayabilir. Geleceğe ilişkin düşüncelerini paylaşmak yerine yalnızca günlük konular hakkında konuşmayı tercih edebilir. Bu değişim her zaman ilişkinin sona ereceği anlamına gelmez. Ancak duygusal yakınlığın zayıfladığını gösteren işaretlerden biri olabilir. Çünkü ilişkileri ayakta tutan şey yalnızca insanların aynı ortamda bulunması veya birbirleriyle konuşmaya devam etmesi değildir. Aynı zamanda kendilerini duyulmuş anlaşılmış ve önemsenmiş hissetmeleridir. Bir insan konuşmayı bıraktığında, bazen asıl kaybedilen şey kelimeler değil, karşılıklı anlaşılabileceğine duyulan inançtır.
Kendini Anlatmaktan Vazgeçmek ile İletişimi Kesmek Aynı Şey mi? İnsanların açıklama yapmaktan yorulduğunda verdiği tepkiler birbirinden farklı olabilir. Bazıları yalnızca belirli konuları konuşmayı bırakırken bazıları ilişkide daha fazla mesafe oluşturabilir. Bazıları ise kendisini sürekli savunmak zorunda hissettiği kişilerle iletişimini sınırlandırmayı tercih edebilir. Bu tercihlerin her biri, yaşanan ilişkinin koşullarına göre farklı anlamlar taşıyabilir. Kişinin kendisini sürekli yıpratan tartışmalardan uzaklaşması, bazı durumlarda sağlıklı bir sınır oluşturmasına yardımcı olabilir. Ancak bütün ilişkilerinde kendisini ifade etmekten kaçınmaya başlaması, güvenli ve destekleyici ilişkiler kurmasını da zorlaştırabilir. Buradaki önemli ayrım, insanın kendisini anlatma hakkından vazgeçmemesidir. Çünkü sorun, insanın duygularını ifade etmesi değildir. Sorun duygularını ifade etmenin sürekli bir mücadeleye dönüşmesidir. Sağlıklı bir sınır insanın kendisini hiç anlatmaması anlamına gelmez. Kime, ne zaman, hangi koşullarda ve ne kadar açıklama yapacağını bilinçli biçimde belirleyebilmesidir. Bir insan, kendisini dinlemeye istekli biriyle açıkça konuşabilirken, sürekli aynı döngüye sürüklendiği bir tartışmayı sürdürmemeyi seçebilir. Bu durum, iletişimden tamamen uzaklaşmak değil iletişimin niteliğini önemsemektir. İnsan Herkes Tarafından Anlaşılmak Zorunda Değildir Hayatın önemli gerçeklerinden biri, ne kadar açık ve samimi olursak olalım herkes tarafından aynı şekilde anlaşılmayacağımızdır. İnsanların bizi değerlendirme biçimleri yalnızca bizim davranışlarımızdan oluşmaz. Onların geçmiş deneyimleri, beklentileri, değerleri, korkuları ve ilişkilerden öğrendikleri de bu değerlendirmelerde etkili olabilir. Bu nedenle insan, ne kadar çabalarsa çabalasın başkalarının zihninde kendisi hakkında oluşan bütün düşünceleri kontrol edemez.
Bir kişi bizi olduğumuzdan daha soğuk, daha mesafeli veya daha ilgisiz bulabilir. Bir başkası aynı davranışlarımızı sakinlik, bağımsızlık veya kişisel sınır olarak değerlendirebilir. Bütün bu yorumları tek tek düzeltmeye çalışmak, insanın yaşamını başkalarının düşüncelerine göre düzenlemesine neden olabilir. Oysa kişinin kendi davranışlarının sorumluluğunu alması ile herkesin kendisi hakkında olumlu düşünmesini sağlamaya çalışması arasında büyük bir fark vardır. İnsan gerektiğinde açıklama yapmalı, yanlış anlaşılmaları düzeltmeye çalışmalı ve hatalı olduğu durumlarda bunu kabul edebilmelidir. Ancak her düşünceyi değiştirmek, her eleştiriyi çürütmek ve her insanı kendi niyetine ikna etmek zorunda değildir. Bazen bir insanın kendisine sağlayabileceği en önemli özgürlük, başkalarının kendisi hakkında eksik veya yanlış düşünceler taşıyabileceğini kabul etmesidir. Bu kabul, umursamazlık değil, insanın kontrol edebildiği şeylerle kontrol edemediği şeyler arasındaki farkı anlamasıdır. Gerçekten Anlayan İnsan Nasıl Davranır? Bir insanın bizi anlamaya çalıştığını gösteren şey, her söylediğimize katılması değildir. Bazen en sağlıklı ilişkilerde bile ciddi fikir ayrılıkları yaşanabilir. Ancak karşılıklı anlayışın bulunduğu ilişkilerde insanlar birbirlerinin duygularını küçümsemeden konuşabilirler. Anlamaya çalışan insan yalnızca cevap vermek için dinlemez. Söylenenlerin arkasındaki duyguyu ve ihtiyacı kavramaya çalışır. Gerektiğinde soru sorar, yanlış anladığında bunu kabul eder ve kendi bakış açısını anlatırken karşısındaki kişinin deneyimini yok saymaz. Böyle bir ilişkide insan konuşmadan önce her kelimesini hesaplamak zorunda hissetmez. Yanlış anlaşılabileceğini bilse bile bunu düzeltebileceğine güvenir Bir sorun yaşandığında konuşmanın yeni bir mücadeleye dönüşeceğinden değil, karşılıklı bir çözüm arayışına dönüşebileceğinden umut eder. Bu güven duygusu, insan ilişkilerinin en önemli unsurlarından biridir. Çünkü bir insanın yanında kendimiz olabilmek, yalnızca rahat davranabilmek değildir. Aynı zamanda düşüncelerimizi, kırgınlıklarımızı, korkularımızı ve ihtiyaçlarımızı ifade ettiğimizde bunların bize karşı kullanılmayacağına güvenebilmektir.
İnsanın kendisini anlatmaktan yorulmadığı ilişkiler, her zaman sorunsuz ilişkiler değildir. Konuşmanın bir anlam taşıdığı, tarafların birbirlerini anlamaya çalıştığı ve anlaşmazlıkların sürekli aynı çıkmaza dönüşmediği ilişkilerdir. Peki, Açıklama Yapmaktan Yorulan İnsan Ne Yapmalı? İlk olarak insan, neden yorulduğunu anlamaya çalışmalıdır. Gerçekten karşısındaki kişi tarafından sürekli yanlış mı anlaşılıyor, yoksa kendisini herkes tarafından onaylanmak zorunda mı hissediyor? Aynı sorunlar tekrar tekrar mı yaşanıyor, yoksa geçmiş deneyimlerin yarattığı hassasiyet bugünkü iletişimini de etkiliyor mu? Bu soruların cevapları önemlidir. Çünkü bazen sorun karşılıklı iletişim eksikliğinden kaynaklanırken bazen kişinin kendi ihtiyaçlarını ifade etmekte zorlanması veya çatışmadan aşırı derecede kaçınmasıyla ilişkili olabilir. İkinci olarak kişi, kendisini açıklamak ile kendisini savunmak arasında bir ayrım yapmalıdır. Bir davranışının nedenini anlatmak doğal ve sağlıklı olabilir. Ancak her kişisel tercihinin kabul edilmesi için uzun gerekçeler üretmek zorunda hissetmesi, sınırlarını yeniden değerlendirmesi gerektiğini gösterebilir. Üçüncü olarak konuşmaların yalnızca tekrarlanıp tekrarlanmadığına değil, herhangi bir değişim oluşturup oluşturmadığına bakılmalıdır. İnsanlar bir konuyu ilk konuşmada çözemeyebilirler. Ancak karşılıklı çaba varsa zaman içerisinde küçük de olsa ilerleme görülebilir. Buna karşılık her konuşma aynı suçlamalarla başlıyor, aynı savunmalarla devam ediyor ve aynı kırgınlıklarla sona eriyorsa, yalnızca daha fazla açıklama yapmak sorunu çözmeyebilir. Böyle durumlarda konuşmanın biçimini değiştirmek, daha açık sınırlar belirlemek veya gerektiğinde profesyonel destek almak yararlı olabilir. En önemlisi ise insanın, kendisini anlatma isteğini tamamen kaybetmemesidir. Çünkü bir kişinin bizi anlamaması, herkesin bizi anlamayacağı anlamına gelmez. Bir ilişkide yaşanan iletişim yorgunluğu, bütün insan ilişkilerinin aynı şekilde sonuçlanacağını göstermez. İnsan bazen kendisini açıklamaktan değil, yanlış kişilere aynı açıklamayı tekrar tekrar yapmaktan yorulmuş olabilir.
Sonuç: Bazen İnsan Susmaz, Artık Kendini Kanıtlamayı Bırakır Hayatın belirli dönemlerinde insan, kendisini anlatmak için gösterdiği çabanın ne kadar büyük olduğunu fark eder. Yanlış anlaşılmamak için seçtiği kelimeleri, kırıcı görünmemek için susturduğu duygularını birilerini kaybetmemek için yaptığı açıklamaları ve haklı olduğunu göstermek için harcadığı zamanı düşünmeye başlar. Sonra yavaş yavaş önemli bir gerçeği kavrayabilir. İnsanların bizi anlaması için çaba gösterebiliriz, ancak onların anlamaya istekli olmasını tek başımıza sağlayamayız. Bu farkındalık bazen hüzünlüdür. Çünkü insan yalnızca açıklama yapmaktan vazgeçmez bazı ilişkilerde beklediği anlayışın gerçekleşmeyebileceğini de kabul etmek zorunda kalır. Fakat aynı farkındalık, kişinin kendisiyle daha sağlıklı bir ilişki kurmasının başlangıcı da olabilir. Artık her yanlış düşünceyi düzeltmek zorunda hissetmeyebilir. Her eleştiriye cevap vermeyebilir Her sessizliği doldurmaya, her kırgınlığı tek başına onarmaya veya her tartışmada kendi niyetini kanıtlamaya çalışmayabilir. Bunun yerine kendi davranışlarına, değerlerine ve sınırlarına daha fazla dikkat etmeyi öğrenebilir. Elbette insanın kendisini ifade etmesi değerlidir. Konuşmak, paylaşmak, açıklamak ve anlaşılmaya çalışmak sağlıklı ilişkilerin vazgeçilmez parçalarıdır. Ancak bu çabanın karşılıklı olması gerekir. Bir insanın sürekli anlatan, diğerinin sürekli yargılayan konumda olduğu bir ilişkide gerçek yakınlığın gelişmesi zorlaşabilir. Belki de bu yüzden insanın hayatındaki en önemli değişimlerden biri, herkese kendisini anlatma ihtiyacının azalmasıdır Çünkü zamanla öğrenir ki kendisini tanımak, başkalarının onu nasıl tanımladığından daha önemlidir. Hatalarının sorumluluğunu almak zorundadır ama işlemediği hataları üstlenmek zorunda değildir. İnsanlara karşı açık ve dürüst olabilir ama herkesin zihnindeki bütün soruları cevaplamakla yükümlü değildir. Ve bazen bütün bu farkındalıkların ardından insan, uzun bir açıklama yapmak yerine yalnızca sessiz kalmayı seçer.
Bu sessizlik her zaman kırgınlık değildir. Her zaman vazgeçiş, ilgisizlik veya sevgisizlik de değildir. Bazen kişinin kendi enerjisini korumaya çalışması, bazen daha fazla incinmek istememesi, bazen de artık aynı konuşmayı sürdürmenin bir anlamı kalmadığını düşünmesidir. Çünkü insanı asıl tüketen, kendisini anlatmak değildir. Kendisini anlatmasına rağmen sürekli aynı yerde kalmaktır. Bir gün gelir, insan artık her yanlış anlaşılmayı düzeltmeye çalışmaz. Her suçlamanın karşısına yeni bir savunma koymaz. Herkesin kendisini doğru tanıması için çabalamaz. Ama bu, içinde söyleyecek hiçbir şey kalmadığı anlamına gelmez. Belki de içinde hala anlatılmayı bekleyen yüzlerce cümle vardır. Yalnızca artık o cümlelerin, onları gerçekten dinlemeye hazır olmayan insanların önünde tüketilmesini istemiyordur. Ve insan bazen en büyük değişimini, kendisini anlatmayı bıraktığında değil, kendisini sürekli kanıtlamak zorunda olmadığını anladığında yaşar.
