1897 yılında üç adam, Kuzey Kutbu'na ulaşmak için bir balonla gökyüzüne yükseldi. Ardından ortadan kayboldular. Tam 33 yıl boyunca kimse onlara ne olduğunu öğrenemedi. Ta ki 1930 yılında, ıssız bir adada bulunan insan kalıntıları, günlükler ve fotoğraflar dünyanın en esrarengiz kutup keşiflerinden birinin üzerindeki perdeyi aralayana kadar. 19. yüzyılın sonlarında dünya, keşifler çağının en heyecan verici dönemlerinden birini yaşıyordu. İnsanlık, okyanusların ötesine geçmiş, bilinmeyen kıtaları araştırmış ve dünyanın en ulaşılmaz bölgelerine doğru ilerlemeye başlamıştı Ancak Kuzey Kutbu hala büyük ölçüde bilinmezliğini koruyordu. Dondurucu soğuklar, hareket eden buz tabakaları, şiddetli fırtınalar ve aylarca süren karanlık, buraya ulaşmaya çalışan araştırmacıların önündeki en büyük engellerdi. İsveçli mühendis ve kutup araştırmacısı Salomon August Andree ise bu engelleri aşmak için dönemin oldukça sıra dışı fikirlerinden birini geliştirmişti. Ona göre Kuzey Kutbu'na ulaşmanın yolu, buzların üzerinde yürümek ya da gemilerle ilerlemek değil gökyüzünden geçmekti.
Andree, hidrojen gazıyla doldurulmuş devasa bir balon kullanarak Kuzey Kutbu'nun üzerinden uçmayı planlıyordu. Bu düşünce dönemin teknolojik imkanları göz önüne alındığında son derece cesur, aynı zamanda büyük riskler taşıyan bir girişimdi. Hazırlanan balona Fransızca kartal anlamına gelen Örnen adı verildi. Andree'ye bu yolculukta iki genç araştırmacı eşlik edecekti Nils Strindberg ve Knut Faenkel. Üç adam, dünyanın en zorlu coğrafyalarından birine doğru yola çıkmaya hazırlanırken belki de hayatlarının en büyük kararını verdiklerinin farkındaydı. Ancak hiçbiri bu yolculuğun ardından isimlerinin onlarca yıl boyunca çözülemeyen bir gizemle anılacağını bilmiyordu. 11 Temmuz 1897 tarihinde balon, Norveç'e bağlı Svalbard takımadalarındaki Danskoya Adası'ndan havalandı.
Yerde bulunan insanlar, dev balonun yavaşça yükselişini izliyordu. Üç araştırmacı, yanlarına yiyecek, bilimsel ekipmanlar, fotoğraf makineleri silahlar ve günlüklerini almıştı. Amaçları, rüzgarların yardımıyla Kuzey Kutbu'na ulaşmak ve mümkünse yolculuğu başka bir bölgede tamamlamaktı. Ne var ki balonun kaderi daha yolculuğun ilk günlerinde değişmeye başladı. Balonun yönünü kontrol etmek amacıyla tasarlanan sürükleme halatları beklendiği gibi çalışmadı. Hava koşulları giderek zorlaştı ve balonun uçuş yüksekliğini korumak güçleşti. Kutup bölgesinin nemli ve soğuk atmosferi, yolculuğun hesaplanandan çok daha tehlikeli bir hal almasına neden oldu. Yaklaşık 65 saat süren uçuşun ardından balon, Kuzey Buz Denizi üzerindeki sürüklenen buz tabakalarına indi. Artık üç adam gökyüzünde değildi. Etraflarında yalnızca uçsuz bucaksız beyazlık, parçalanan buz kütleleri ve insan yaşamının neredeyse imkansız olduğu bir doğa bulunuyordu.
Ancak yolculukları henüz sona ermemişti. Balondan kurtarabildikleri malzemeleri kızaklara yükleyen araştırmacılar, yürüyerek güvenli bir bölgeye ulaşmaya karar verdi. Önlerinde yüzlerce kilometrelik zorlu bir yol vardı. Üstelik üzerinde yürüdükleri buz tabakaları sabit değildi. Deniz akıntıları ve rüzgarlar, buzları sürekli hareket ettiriyor, bazen saatlerce yürüdükleri mesafeyi neredeyse anlamsız hale getiriyordu. Üç araştırmacı hayatta kalabilmek için zaman zaman kutup ayısı avladı, sınırlı erzaklarını kullandı ve ağır kızaklarını buzların üzerinden çekmeye devam etti. Günler haftalara dönüştü. Soğuk, yorgunluk ve belirsizlik giderek ağırlaştı. Sonunda sürüklenen buzlar onları Svalbard'ın kuzeydoğusundaki ıssız Kvitoya yani Beyaz Ada yakınlarına taşıdı. Bu ada, buzulların ve sert kutup koşullarının hakim olduğu, dünyanın en tenha yerlerinden biriydi. Üç adam burada karaya çıkmayı başardı. Fakat bundan sonra yaşananlar, kutup keşifleri tarihinin en büyük sorularından birine dönüştü. Çünkü üç araştırmacının hiçbiri geri dönmedi.
1897 yılından sonra Andree, Strindberg ve Freankel'den haber alınamadı. Başlangıçta onların başka bir bölgeye ulaşmış olabilecekleri düşünüldü. Zaman geçtikçe umutlar azaldı. Yapılan araştırmalar ve ortaya atılan teoriler kesin bir sonuca ulaşamadı. Bazıları balonun denize düşmüş olabileceğini düşünüyordu. Bazıları ise araştırmacıların buzların üzerinde ilerlerken hayatını kaybettiğini tahmin ediyordu. Ancak ortada ne kesin bir ölüm kaydı ne de yolculuğun sonunu açıklayan yeterli kanıt vardı. Üç adam adeta kutup coğrafyasının içinde kaybolmuştu. Ve bu sessizlik tam 33 yıl sürdü. 1930 yılına gelindiğinde, hiç beklenmeyen bir keşif her şeyi değiştirdi. Kvitoya Adası'na ulaşan Norveçli bir keşif ve avcılık ekibi bölgede insan kalıntılarıyla birlikte eski kamp malzemeleri buldu. İlk incelemeler, bunların yıllar önce kaybolan Andree seferine ait olabileceğini gösteriyordu. Buluntular arasında araştırmacıların kişisel eşyaları, bilimsel malzemeleri, günlükleri ve fotoğraf kayıtları da vardı. Bu keşif olağanüstüydü.
Çünkü 33 yıl boyunca hiçbir haber alınamayan üç adam, yaşadıklarının önemli bir bölümünü geride bıraktıkları belgelerde anlatmıştı Günlükler balonun neden başarısız olduğunu, buzların üzerinde nasıl ilerlediklerini ve hayatta kalmak için nasıl mücadele ettiklerini anlamayı mümkün kıldı. Daha da etkileyici olan ise fotoğraflardı. Nils Strindberg'in çektiği görüntüler, üç adamın kutup buzları üzerindeki yolculuğunu belgeliyordu. Yıllar boyunca zorlu doğa koşullarına maruz kalan fotoğraf malzemelerinden bazı görüntüler kurtarılabildi. Böylece dünyanın gözünden kaybolan üç insanın yaşadığı son büyük macera, kendi bıraktıkları izlerle yeniden ortaya çıktı Ancak keşif, bütün soruları cevaplamadı. Üç adamın neden öldüğü hala kesin olarak bilinmiyordu. Araştırmacılar yıllar içerisinde farklı açıklamalar üzerinde durdu. Açlık, aşırı soğuk, fiziksel tükenmişlik hastalıklar ve kutup ayısı etiyle bağlantılı olası enfeksiyonlar bu açıklamalar arasında yer aldı.
Özellikle yeterince pişirilmemiş kutup ayısı etinden bulaşabilen trişinelloz hastalığı, öne sürülen ihtimallerden biri oldu. Ancak bu görüş üç araştırmacının ölüm nedenini kesin olarak açıklayan bir kanıta dönüşmedi. Ortada başka bir soru daha vardı. Aylar boyunca buzların üzerinde hayatta kalmayı başaran bu üç insan, neden karaya ulaştıktan sonra yaşamını sürdürememişti? Günlükler ve arkeolojik buluntular yolculuğun önemli aşamalarını aydınlatmasına rağmen son günlerde tam olarak neler yaşandığı konusunda belirsizlikler devam etti. Kutup araştırmaları tarihinde Andree seferini bu kadar etkileyici kılan da tam olarak buydu. Üç adamın nereye gittiği öğrenilmişti. Balonun başına ne geldiği anlaşılmıştı. Yolculuklarının büyük bölümü yeniden oluşturulabilmişti. Ama hayatlarının son anları hala bütünüyle açıklanamıyordu.
Bugün Andree Kutup Seferi, yalnızca başarısız bir keşif girişimi olarak değerlendirilmiyor. Aynı zamanda insanın bilinmeyene ulaşma arzusunun teknolojik iyimserliğin ve doğanın karşısındaki kırılganlığının çarpıcı örneklerinden biri olarak görülüyor. 1897 yılında gökyüzüne yükselen üç adam, dünyanın en kuzey noktasına ulaşmayı hedefliyordu. Onların yolculuğu, planladıkları büyük keşifle değil 33 yıl sonra buzların arasından çıkan sessiz tanıklıklarla tarihe geçti. Çünkü bazen bir gizemin çözülmesi, bütün soruların cevaplandığı anlamına gelmez. Andree, Strindberg ve Frænkel'in geride bıraktığı günlükler, fotoğraflar ve eşyalar bize nerede olduklarını anlattı Fakat o ıssız adada hayatlarının son günlerinde tam olarak neler yaşadıklarını hiçbir zaman bütünüyle öğrenemeyebiliriz. Ve belki de bu hikayenin en sarsıcı tarafı budur. 33 yıl boyunca dünya onların nereye kaybolduğunu merak etti. Bulunduklarında ise asıl soru değişti Bunca zorluğu aşan üç insan, kurtuluşa bir adım daha yaklaşmışken neden hayatta kalamadı?
