Kentsel dönüşüm kapsamında binalarını tahliye etmek zorunda kalan ev sahipleri ve kiracılar için en önemli konulardan biri, devlet tarafından sağlanan kira ve taşınma yardımlarıdır. Özellikle büyükşehirlerde artan konut kiraları, dönüşüm sürecinde hak sahiplerinin karşılaştığı ekonomik yükü artırmaktadır. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında sağlanan kira yardımı, belirli şartları taşıyan maliklerin ve diğer hak sahiplerinin bu süreçte desteklenmesini amaçlamaktadır. Ancak yardımın miktarı, süresi ve başvuru koşulları, taşınmazın bulunduğu ile ve başvuru sahibinin hukuki durumuna göre değişmektedir.
2026 yılı itibarıyla Kentsel Dönüşüm Başkanlığının yayımladığı il bazındaki yardım tutarlarına göre İstanbul'da konut ve işyeri malikleri için aylık kira yardımı 8.000 TL olarak belirlenmiştir. Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa'da aylık 6.500 TL, diğer büyükşehirlerde 5.500 TL, büyükşehir statüsünde olmayan illerde ise 4.500 TL kira yardımı uygulanmaktadır. Bu tutarlar, ilgili resmî ödeme tarifesi esas alınarak belirtilmektedir. Yardım miktarları idari kararlarla güncellenebileceğinden başvuru tarihinde geçerli tutarın ayrıca kontrol edilmesi gerekmektedir.
Kira yardımından yararlanma süresi de taşınmazın hukuki statüsüne göre farklılık göstermektedir. 6306 sayılı Kanun'un Uygulama Yönetmeliği'nin 16. maddesi uyarınca riskli alan dışında bulunan riskli yapılarda maliklere 18 ay süreyle kira yardımı yapılabilmektedir. Riskli alanlarda ve rezerv yapı alanlarında ise yardım süresi, 48 ayı geçmemek koşuluyla ilgili kurum tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla her kentsel dönüşüm projesinde 48 ay boyunca kira yardımı yapılması söz konusu değildir. Yardımın kapsamı, ilgili dönüşüm uygulamasına ve mevzuatta belirtilen koşullara bağlıdır.
Kiracılar açısından farklı bir ödeme sistemi uygulanmaktadır. Riskli yapıdaki konutta ikamet eden veya işyerini işleten kiracılara, malikler için belirlenen aylık kira yardımı tutarının iki katı kadar tek seferlik ödeme yapılabilmektedir. Buna göre İstanbul'daki kiracılar için 16.000 TL, Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa'daki kiracılar için 13.000 TL, diğer büyükşehirlerde 11.000 TL ve diğer illerde 9.000 TL tutarında destek öngörülmektedir. Kapıcı dairesinde ikamet eden kapıcılar ile belirli şartları taşıyan sınırlı ayni hak sahipleri bakımından ise aylık kira yardımı tutarının beş katına kadar tek seferlik ödeme yapılmasına ilişkin düzenlemeler bulunmaktadır. Bu ödemeler, başvuru sahibinin hukuki statüsüne ve gerekli şartları taşımasına bağlıdır.
Kira yardımı başvurularında süre ve belge koşulları önem taşımaktadır. Uygulama Yönetmeliği'nin 16. maddesine göre başvuruların, tahliye tarihinden veya riskli yapının yıkıldığı tarihten itibaren bir yıl içerisinde yapılması gerekmektedir. Riskli yapılara ilişkin başvurular, yetkili il müdürlüğüne veya yetki devri yapılmış idareye gerçekleştirilebilir. Başvuru sürecinde hak sahipliğini, taşınmazın durumunu ve gerektiğinde ikamet veya kullanım ilişkisini gösteren bilgi ve belgeler incelenmektedir. Kimlik ve tapu bilgilerinin bir bölümü elektronik sistemler üzerinden temin edilebilmekte, gerekli durumlarda başvuru sahibinden ek belge istenebilmektedir. Uygun koşulları taşıyan kişiler için elektronik başvuru imkanı da bulunmaktadır.
Kentsel dönüşüm kapsamında sağlanan kira yardımı ile faiz destekli kredi uygulamaları da birbirinden ayrılmalıdır. Mevzuatta, aynı bağımsız bölüm nedeniyle kira yardımı ile faiz desteğinden birlikte yararlanılmasını sınırlayan hükümler bulunmaktadır. Ayrıca İstanbul'da uygulanan Yarısı Bizden kampanyası gibi özel destek programlarının koşulları, genel kira yardımı uygulamasından farklılık gösterebilmektedir. Bu nedenle hak sahiplerinin birden fazla destek programına başvurmadan önce ilgili düzenlemeleri incelemesi önem taşımaktadır. Kira yardımına hak kazanılması, yalnızca binanın eski olması veya yıkım kararı alınmasıyla değil, 6306 sayılı Kanun kapsamında gerekli şartların sağlanması ve başvurunun yetkili idarece uygun bulunmasıyla mümkündür.
#KentselDönüşüm #KiraYardımı2026 #6306SayılıKanun #KiracıHakları #GayrimenkulHukuku
