Hanok Kitabı’nın en eski ve en dikkat çekici bölümü olan Gözcüler Kitabı , yalnızca meleklerin yeryüzüne inişini anlatan dramatik bir hikaye değil, ikinci tapınak dönemi Yahudi düşüncesinin kötülük problemine verdiği derin ve sembolik bir cevaptır çünkü metin, insanlık tarihindeki şiddeti ahlaki çöküşü ve toplumsal bozulmayı sıradan beşeri zayıflıkla açıklamak yerine, kozmik düzende yaşanan bir kırılma üzerinden anlamlandırmaya çalışır ve böylece yeryüzündeki yozlaşmayı göksel bir isyanın sonucu olarak çerçeveler. Anlatıya göre Gözcüler olarak adlandırılan melekler, başlangıçta ilahi düzen içinde görevli, insanlığı gözlemlemekle sorumlu varlıklardır ancak içlerinden bir grup, liderleri Şemhazai’nin öncülüğünde, Hermon Dağı üzerinde bir araya gelerek bilinçli bir karar alır ve bu karar sıradan bir arzuya teslim olmanın ötesinde, kolektif bir yeminle mühürlenmiş bir sınır ihlalidir, çünkü metin özellikle bu noktayı vurgulayarak düşüşün kazara değil, iradi bir tercih olduğunu ima eder.
Bu melekler yeryüzüne indiklerinde insan kadınlarla birlik olur ve bu birliktelikten doğan Nefilim adı verilen varlıklar, yalnızca fiziksel güçleriyle değil, kontrolsüz iştahları ve yıkıcı eğilimleriyle de dünyayı kaosa sürükleyen figürler olarak tasvir edilir burada anlatının sembolik boyutu belirginleşir, çünkü devlerin açgözlülüğü, doyumsuzluğu ve şiddeti, aslında insan toplumlarının giderek artan hırsını, savaş eğilimini ve ahlaki çözülmesini temsil eden alegorik bir anlatım biçimidir. Gözcüler yalnızca biyolojik bir melezlik yaratmakla kalmaz, aynı zamanda insanlara yasak bilgileri öğretirler; Azazel adlı figürün insanlara silah yapımını, metal işlemeyi ve savaş teknolojilerini öğrettiği, diğerlerinin büyü, astroloji, kozmetik ve gizli sanatlar gibi bilgileri aktardığı anlatılır ve bu öğretiler metinde doğrudan kötülüğün yayılmasıyla ilişkilendirilir, çünkü bilgi burada nötr bir araç değil, ilahi düzenin dışında kullanıldığında yozlaşmayı hızlandıran bir güç olarak resmedilir.
Tarihsel açıdan bakıldığında bu anlatının, özellikle Helenistik dönemde artan kültürel etkileşimler, savaş teknolojilerinin gelişimi ve toplumsal değişimlere duyulan kaygıların teolojik bir yansıması olarak okunması mümkündür zira ikinci tapınak dönemi Yahudi toplumu, yabancı imparatorlukların egemenliği altında kimliğini ve inanç sistemini korumaya çalışırken, yaşadığı politik ve ahlaki krizleri kozmik bir anlatı diliyle ifade etmiş ve Gözcüler miti bu bağlamda bir tür metafizik açıklama modeli işlevi görmüştür. Metnin dramatik doruk noktası ise ilahi müdahaledir Tanrı, Başmelekler aracılığıyla Gözcüler’i zincire vurur, Azazel çöle sürülür ve kıyamete kadar yargı gününü beklemek üzere hapsedilir, böylece anlatı yalnızca bir düşüş hikayesi değil, aynı zamanda ilahi adaletin er ya da geç tecelli edeceğine dair güçlü bir apokaliptik umut mesajı içerir.
Bu bağlamda Gözcüler anlatısı, insanlığın kötülüğünü meşrulaştıran bir mit değil, aksine kötülüğün kökenine dair sembolik bir sorgulamadır çünkü metin, insanın tamamen masum olmadığını kabul etmekle birlikte, yozlaşmanın arkasında daha büyük bir kozmik gerilim bulunduğunu ileri sürer ve böylece tarihsel travmaları metafizik bir çerçevede anlamlandırır. Akademik perspektiften değerlendirildiğinde Gözcüler anlatısı, antik Yakın Doğu mitolojilerindeki ilahi varlıkların insanlarla etkileşime girdiği motiflerle paralellik gösterir, ancak Hanok metni bu motifleri monoteist bir teoloji içinde yeniden yorumlayarak, ilahi egemenliğin nihai ve tartışmasız olduğunu vurgular; dolayısıyla bu metin, mitolojik bir anlatının ötesinde, teolojik kimlik inşasının ve tarihsel bilinç arayışının edebi bir ürünüdür.
Sonuç olarak Gözcüler hikayesi, göksel varlıkların düşüşünü anlatırken aslında insanlığın kendi içindeki sınır ihlallerini, bilgiyle kurduğu problemli ilişkiyi ve gücün kontrolsüz kullanımının doğurduğu yıkımı sorgular bu nedenle metni yalnızca fantastik bir melek anlatısı olarak değil, antik dünyanın ahlaki ve tarihsel krizlerine verilmiş sembolik bir cevap olarak okumak, hem tarihsel hem de teolojik açıdan daha sağlıklı bir yaklaşım olacaktır.
